Вплив похилого віку як чинника ризику на ефективність лікування злоякісних пухлин щитоподібної залози

Автор(и)

  • І. В. Дейнеко КП «„Дніпропетровська обласна клінічна лікарня імені І. І. Мечникова“ ДОР», Дніпро, Україна http://orcid.org/0000-0002-3120-0983
  • О. А. Товкай ДНП «Український науково-практичний центр ендокринної хірургії, трансплантації ендокринних органів і тканин МОЗ України», Київ, Україна http://orcid.org/0000-0002-1329-279X
  • Т. Ю. Юзвенко ДНП «Український науково-практичний центр ендокринної хірургії, трансплантації ендокринних органів і тканин МОЗ України», Київ, Україна http://orcid.org/0000-0003-4229-2075

DOI:

https://doi.org/10.30978/CEES-2025-4-26

Ключові слова:

злоякісні пухлини щитоподібної залози, чинники ризику, фактор похилого віку, 5-річна виживаність, математична модель, прогноз лікування

Анотація

За останніх 50 років запропоновано понад 30 класифікаторів і стратифікаційних систем для прогнозування виживання хворих зі злоякісними пухлинами щитоподібної залози. Одним з найважливіших прогностичних чинників є похилий вік пацієнта, який у провідних світових класифікаторах обчислюється як поріг певного віку.  Ми вважаємо, що використання певного порогу похилого віку у прогностичних системах не коректне. У нашій системі використовується безпосередньо конкретний вік пацієнта, що є максимально варіабельним та об’єктивним положенням.

Мета роботи — вивчити вплив похилого віку як чинника, що погіршує прогноз лікування хворих зі злоякісними пухлинами щитоподібної залози, та його значущість серед інших досліджених чинників ризику.

Матеріали та методи. За 20 років проліковано 2300 хворих зі злоякісними пухлинами щитоподібної залози. Досліджували групи, які розділили за ступенем екстратиреоїдного поширення первинної пухлини («Т») і морфологічної диференціації («D»). Також вивчали, враховуючи багатофакторність деяких факторів, 11 предикторів, одним з яких був похилий вік («А»). Усім пацієнтам проведено належне обстеження, комплексне лікування та тривалий скринінг. Для визначення значущості чинників ризику з використанням сучасних методів медичної статистики вивчали клініко-морфологічні характеристики хворих і показники 5-річної виживаності пацієнтів спочатку за десятиріччями, а потім із застосуванням множинної логістичної регресійної математичної моделі — з урахуванням безпосереднього віку пацієнта.

Результати. Виявлено, що зі збільшенням ступеня поширеності первинної пухлини статистично вірогідно збільшується середній вік хворих, частка чоловіків, частка пухлин середніх і низьких морфологічних диференціацій, частота регіонарного й віддаленого метастазування, і погіршуються показники рецидивування та 5-річної виживаності. У групі інтратиреоїдних пухлин Т1—3а установлена чітка, але статистично не значуща кореляція погіршення показників виживаності зі збільшенням віку хворих, виявлено вірогідне погіршення виживаності хворих із високодиференційованими пухлинами віком понад 70 років у групі Т3b та при всіх пухлинах у хворих віком понад 50 років групи Т4b, що пов’язано з великою травматичністю розширених операцій при занедбаних пухлинах у похилих хворих із множинною коморбідною патологією. Запропонована множинна логістична регресійна математична модель для розрахунку значущості досліджених факторів і прогнозу виживаності, в якій використано безпосередній вік пацієнта та наявність інших 10 предикторів. Якість моделі доведена ROC аналізом з великим значенням площі під кривою (0,8). Різниця в один рік у пацієнтів, однакових за іншими факторами, не впливає на погіршення виживаності, але різниця 20 років перевищує значущість таких факторів, як мінімальне екстратиреоїдне поширення пухлини mETE Т3b і регіонарне метастазування N1b.

Висновки. Чинник похилого віку є статистично значущим при різних порогах віку у хворих із деякими ступенями поширеності та морфологічної диференціації пухлин. На нашу думку, використання фактора похилого віку у вигляді певного віку є некоректним, тому запропонована математична модель, в якій для розрахунку ймовірності виживаності пацієнта використано конкретний вік пацієнта, що є максимально варіабельним та об’єктивним положенням. Отже, не певний вік, а саме різниця у віці між пацієнтами, однаковими за усіма іншими факторами, ≥ 20 років є значущим фактором, який перевищує значущість деяких інших вагомих предикторів.

Біографії авторів

І. В. Дейнеко, КП «„Дніпропетровська обласна клінічна лікарня імені І. І. Мечникова“ ДОР», Дніпро

к. мед. н., зав. центру ендокринної хірургії

О. А. Товкай, ДНП «Український науково-практичний центр ендокринної хірургії, трансплантації ендокринних органів і тканин МОЗ України», Київ

д. мед. н., проф., директор

Т. Ю. Юзвенко, ДНП «Український науково-практичний центр ендокринної хірургії, трансплантації ендокринних органів і тканин МОЗ України», Київ

д. мед. н., проф., заст. директора з наукової роботи

Посилання

Lyu Z, Zhang Y, Sheng C, Huang Y, Zhang Q, Chen K. Global burden of thyroid cancer in 2022: Incidence and mortality estimates from GLOBOCAN. Chin Med J (Engl). 2024 Nov 5;137(21):2567-2576. http://doi.org/10.1097/CM9.0000000000003284. Epub 2024 Sep 12. PMID: 39261986; PMCID: PMC11557048.

Kitahara CM, Schneider AB. Epidemiology of Thyroid Cancer. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2022 Jul 1;31(7):1284-1297. http://doi.org/10.1158/1055-9965.EPI-21-1440. PMID: 35775227; PMCID: PMC9473679.

Forma A, Kłodnicka K, Pająk W, Flieger J, Teresińska B, Januszewski J, Baj J. Thyroid Cancer: Epidemiology, Classification, Risk Factors, Diagnostic and Prognostic Markers, and Current Treatment Strategies. Int J Mol Sci. 2025 May 28;26(11):5173. http://doi.org/10.3390/ijms26115173. PMID: 40507982; PMCID: PMC12155147.

Moleti M, Aversa T, Crisafulli S, Trifirò G, Corica D, Pepe G, Cannavò L, et al. Global incidence and prevalence of differentiated thyroid cancer in childhood: systematic review and meta-analysis. Front Endocrinol (Lausanne). 2023 Sep 19;14:1270518. http://doi.org/10.3389/fendo.2023.1270518. PMID: 37795368; PMCID: PMC10546309.

Li M, Dal Maso L, Pizzato M, Vaccarella S. Evolving epidemiological patterns of thyroid cancer and estimates of overdiagnosis in 2013-17 in 63 countries worldwide: a population-based study. Lancet Diabetes Endocrinol. 2024 Nov;12(11):824-836. http://doi.org/10.1016/S2213-8587(24)00223-7. Epub 2024 Oct 7. PMID: 39389067.

Shen K, Xiao S, Wu X, Zhang G. Preoperative prognostic risk stratification model for papillary thyroid carcinoma based on clinical and ultrasound characteristics. Front Endocrinol (Lausanne). 2022 Oct 7;13:1025739. http://doi.org/10.3389/fendo.2022.1025739. PMID: 36277684; PMCID: PMC9585272.

Shen J, Yan M, Chen L, Ou D, Yao J, Feng N, Zhou X, Lei Z, Xu D. Prognosis and influencing factors of follicular thyroid cancer. Cancer Med. 2024 Jan;13(1):e6727. http://doi.org/10.1002/cam4.6727. Epub 2023 Dec 16. PMID: 38102879; PMCID: PMC10807623.

Tuttle RM, Alzahrani AS. Risk Stratification in Differentiated Thyroid Cancer: From Detection to Final Follow-Up. J Clin Endocrinol Metab. 2019 Sep 1;104(9):4087-4100. http://doi.org/10.1210/jc.2019-00177. PMID: 30874735; PMCID: PMC6684308.

Tuttle RM, Tala H, Shah J, Leboeuf R, Ghossein R, Gonen M, Brokhin M, Omry G, Fagin JA, Shaha A. Estimating risk of recurrence in differentiated thyroid cancer after total thyroidectomy and radioactive iodine remnant ablation: using response to therapy variables to modify the initial risk estimates predicted by the new American Thyroid Association staging system. Thyroid. 2010 Dec;20(12):1341-9. http://doi.org/10.1089/thy.2010.0178. Epub 2010 Oct 29. PMID: 21034228; PMCID: PMC4845674.

Hay ID, Bergstralh EJ, Goellner JR, Ebersold JR, Grant CS. Predicting outcome in papillary thyroid carcinoma: development of a reliable prognostic scoring system in a cohort of 1779 patients surgically treated at one institution during 1940 through 1989. Surgery. 1993 Dec;114(6):1050-7; discussion 1057-8. PMID: 8256208.

Sherman SI, Brierley JD, Sperling M, Ain KB, Bigos ST, Cooper DS, Haugen BR, Ho M, Klein I, Ladenson PW, Robbins J, Ross DS, Specker B, Taylor T, Maxon HR 3rd. Prospective multicenter study of thyroiscarcinoma treatment: initial analysis of staging and outcome. National Thyroid Cancer Treatment Cooperative Study Registry Group. Cancer. 1998 Sep 1;83(5):1012-21. doi: 10.1002/(sici)1097-0142(19980901)83:5<1012::aid-cncr28>3.0.co;2-9. PMID: 9731906.

Shaha AR, Shah JP, Loree TR. Risk group stratification and prognostic factors in papillary carcinoma of thyroid. Ann Surg Oncol. 1996 Nov;3(6):534-8. http://doi.org/10.1007/BF02306085. PMID: 8915484.

Beenken S, Roye D, Weiss H, Sellers M, Urist M, Diethelm A, Goepfert H. Extent of surgery for intermediate-risk well-differentiated thyroid cancer. Am J Surg. 2000 Jan;179(1):51-6. http://doi.org/10.1016/s0002-9610(99)00254-8. PMID: 10737579.

Sugitani I, Kasai N, Fujimoto Y, Yanagisawa A. A novel classification system for patients with PTC: addition of the new variables of large (3 cm or greater) nodal metastases and reclassification during the follow-up period. Surgery. 2004 Feb;135(2):139-48. http://doi.org/10.1016/s0039-6060(03)00384-2. PMID: 14739848.

Jukkola A, Bloigu R, Ebeling T, Salmela P, Blanco G. Prognostic factors in differentiated thyroid carcinomas and their implications for current staging classifications. Endocr Relat Cancer. 2004 Sep;11(3):571-9. http://doi.org/10.1677/erc.1.00826. PMID: 15369456.

Edge SB, Compton CC. The American Joint Committee on Cancer: the 7th edition of the AJCC cancer staging manual and the future of TNM. Ann Surg Oncol. 2010 Jun;17(6):1471-4. http://doi.org/10.1245/s10434-010-0985-4. PMID: 20180029.

Amin MB, Greene FL, Edge SB, et al. The Eighth Edition AJCC Cancer Staging Manual: Continuing to build a bridge from a population-based to a more "personalized" approach to cancer staging. CA Cancer J Clin. 2017 Mar;67(2):93-99. http://doi.org/10.3322/caac.21388. Epub 2017 Jan 17. PMID: 28094848.

Cao YM, Zhang TT, Li BY, Qu N, Zhu YX. Prognostic evaluation model for papillary thyroid cancer: a retrospective study of 660 cases. Gland Surg. 2021 Jul;10(7):2170-2179. doi: 10.21037/gs-21-100. PMID: 34422588; PMCID: PMC8340348.

Juhlin CC, Mete O, Baloch ZW. The 2022 WHO classification of thyroid tumors: novel concepts in nomenclature and grading. Endocr Relat Cancer. 2022 Dec 22;30(2):e220293. http://doi.org/10.1530/ERC-22-0293. PMID: 36445235.

Tovkai O, Palamarchuk V, Vovk K, Smolovyk N, Yatsiv A, Kuts V, Bodnar M. Relationship between pathohistological characteristics of the tumor and distant metastasis of differentiated thyroid cancer. Clin Endocrinol Endocr Surg (Ukraine) . 2024;1(85):5-10. http://doi.org/10.30978/CEES-2024-1-5. Ukrainian.

Burstyn I, Luta G. Advice on better utilization of validation data to adjust odds ratios for differential exposure misclassification (recall bias). Scand J Work Environ Health. 2025 Jul 1;51(4):344-346. http://doi.org/10.5271/sjweh.4226. Epub 2025 Apr 24. PMID: 40273363; PMCID: PMC12282599.

Kim J. Drawing Guideline for JKMS Manuscript (01) Kaplan-Meier Curve and Survival Analysis. J Korean Med Sci. 2019 Jan 2;34(8):e35. http://doi.org/10.3346/jkms.2019.34.e35. PMID: 30833878; PMCID: PMC6393763.

Ekstrøm CT, Carstensen B. Statistical models for assessing agreement for quantitative data with heterogeneous random raters and replicate measurements. Int J Biostat. 2024 Feb 22;20(2):455-466. http://doi.org/10.1515/ijb-2023-0037. PMID: 38379532.

Robin X, Turck N, Hainard A, Tiberti N, Lisacek F, Sanchez JC, Müller M. pROC: an open-source package for R and S+ to analyze and compare ROC curves. BMC Bioinformatics. 2011 Mar 17;12:77. http://doi.org/10.1186/1471-2105-12-77. PMID: 21414208; PMCID: PMC3068975.

DeLong ER, DeLong DM, Clarke-Pearson DL. Comparing the areas under two or more correlated receiver operating characteristic curves: a nonparametric approach. Biometrics. 1988 Sep;44(3):837-45. PMID: 3203132.

Deineko IV. Analysis of clinical and morphological characteristics of patients and the prognosis of complex treatment of locally advanced t3b-4a malignant tumors of the thyroid gland with invasion in the prethyroid muscles, subcutaneous tissue and skin. Problems of Endocrine Pathology. 2025; 82(1): 7-15. http://doi.org/10.21856/j-PEP.2025.1.01. Ukrainian.

Deineko IV. Effects of disease recurrence on the prognosis of treatment of patients with malignant tumors of the thyroid gland depending on their dissemination and morphological differentiation. Clin Endocrinol Endocr Surg (Ukraine). 2024; 2(86): 13-20. http://doi.org/10.30978/CEES-2024-2-13. Ukrainian.

Deineko IV. Impact of regional metastases on prognosis of patients with thyroid carcinoma. International Journal of Endocrinology (Ukraine). 2024; 3(20): 185-192. http://doi.org/10.22141/2224-0721.20.3.2024.1387.

##submission.downloads##

Опубліковано

2025-12-30

Як цитувати

1.
Дейнеко І, Товкай О, Юзвенко Т. Вплив похилого віку як чинника ризику на ефективність лікування злоякісних пухлин щитоподібної залози. Clin Endocrinol Endocr Surg (Ukraine) [інтернет]. 30, Грудень 2025 [цит. за 05, Січень 2026];(4):26-39. доступний у: http://jcees.endocenter.kiev.ua/article/view/348437

Номер

Розділ

Оригінальні дослідження